De herontdekking van de liefde

Liefde is de grootste van de drie ‘geloof, hoop en liefde’. Zo lezen wij in de Eerste brief van Paulus aan de Korintiërs (hoofdstuk 13 vers 13). En vertrouwde lezers van de Bijbel weten dat dit boek ‘bomvol’ staat met teksten waarin over liefde wordt gesproken.

Maar in een tijd waarin velen ‘God en de Bijbel’ de rug hebben toegekeerd is het woord liefde in een ‘betekenisvacuüm’ terecht gekomen. Liefde is nog steeds een geliefd woord in gedichten en liedjes. De setting daarbij varieert van ‘liefde betoon van ouders aan kinderen’ tot in ‘het bedrijven van de liefde’. Het kan ook een beladen begrip zijn. Want wie zijn naaste aan zou spreken met ‘ik wil je liefde betonen’, zal toch een argwanende reacties terug kunnen verwachten. En daarmee blijft de betekenis van het woord liefde toch in zekere zin een onontgonnen gebied.

Hoe verrassend is het dan ook om in korte tijd tweemaal een artikel te lezen waarin het woord liefde op onverwachte wijze onder de aandacht wordt gebracht.

In het eerste artikel (NRC 23 december 2021) lees ik een necrologie over de schrijfster ‘bell hooks’. Haar echte naam is Gloria Jean Watkins (1952-2021). Redacteur Sabrine Ingabare schrijft over Watkins boven het artikel: “Ze was een vooraanstaand feministe, professor in Engels en vrouwenstudies aan prestigieuze Amerikaanse universiteiten en schreef in vier decennia bijna veertig boeken. bell hooks had een oplossing voor imperialistische white supremist, kapitalistische en patriarchale samenlevingen: liefde.” Het voor mij meest opvallende (aangehaalde) citaat van (journaliste en schrijfster Clarice Gardgard)  uit het slot van het artikel: “Ze meende dat liefde een daad is, iets wat je constant moet blijven onderzoeken en doen hoe moeilijk dat eigenlijk is.”

Het tweede artikel is eveneens een necrologie van de vorige week overleden Zuid-Afrikaanse bisschop en mensenrechtenactivist Desmond Mpilo Tutu (1931-2021) in het NRC van 23 december jl. Het voor mij meest opvallende deel uit dit artikel: <Het is 24 november 1997. Mandela’s ex-vrouw Winnie getuigt voor de Waarheidscommissie over de moord op het dertienjarige jongetje Stompie Seipei en andere misstanden onder haar toezicht begaan in de strijd tegen de apartheid. Commissievoorzitter Tutu strekt zijn armen uit over de tafel, alsof hij haar wil vastpakken. Hij kiest zijn woorden zorgvuldig. „Velen, velen houden van u. Velen, velen zeggen dat u zou moeten zijn, wat u verdient te zijn: de first lady van dit land. Ik spreek tot u als iemand die heel veel van u houdt. Ik wil dat u de moed heeft om te zeggen: ‘Er zijn dingen misgegaan…’ Tutu vouwt zijn armen om zijn lichaam, alsof hij Winnie daarin gesloten houdt. „Omdat ik van u houd. Ik houd heel veel van u.”>
Verderop in het artikel wordt geciteerd wat U2-zanger Bono over Tutu zei: “Liefde is zijn belangrijkste wet”.

Het is bemoedigend in seculiere bronnen zo verwijzingen te zien naar een betekenis van ‘liefde’. Een betekenis die wij kennen uit het Woord van God. Te lezen in de Bijbel. En ‘verwezenlijkt’ in de komst van Gods eigen Zoon op aarde – Jezus Christus, die met zijn komst liefde toonde en liefde was.

‘Want God had de wereld zo lief dat hij Zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.’ (Johannes 3 : 16)

‘Wat liefde is, hebben we geleerd van hem, die zijn leven voor ons gegeven heeft.’ (1 Johannes 3 : 16)

1 Korintiërs 13 : 1-13:

Dit is wat blijft: geloof, hoop en liefde, deze drie, maar de grootste daarvan is de liefde.

Adriaan Roskam, 30 december 2021